Forumson

İsimler (Adlar) tanımları ve örnekleri

Ödevler Katagorisinde ve Türk Dili ve Edebiyat Forumunda Bulunan İsimler (Adlar) tanımları ve örnekleri Konusunu Görüntülemektesiniz.->İsimler (Adlar) forumson.com - İsimler (Adlar) tanımları ve örnekleri AD : Varlıkların ve kavramların dilde var olan karşılığına sözcük türü ...


Reklamı Kapat

Go Back   Forumson > Eğitim - Üniversiteler - Sınavlar > Ödevler > Türk Dili ve Edebiyat

Old 06-27-2009, 09:42   #1 (permalink)
Operator

Yasal UyarıArkadaşlar Lütfen Konulara Cevap Yazalım iyi veya Kötü Değerlendirelim Emeğe Saygı!
 
Yaso's Avatar
Bilgiler
Join Date: Jan 2008

Posts: 32.275
Konuları: 30795

Tesekkür: 3
481 Mesajina 1044 Tesekkür Aldi Üye No: 28
REP Gücü : 1000
REP Puanı : 27049
Yaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond repute
Seviye: 92 [♥ Bé-Yêu ♥♥ Bé-Yêu ♥♥ Bé-Yêu ♥♥ Bé-Yêu ♥♥ Bé-Yêu ♥]
Aktiflik: 3437 / 3437
Güç: 10758 / 43566
Deneyim: 66%
İletisim

Default İsimler (Adlar) tanımları ve örnekleri

 

İsimler (Adlar)
forumson.com - İsimler (Adlar) tanımları ve örnekleri

AD : Varlıkların ve kavramların dilde var olan karşılığına sözcük türü yönünden ad denir.
Anlamlarına Göre Adlar :
Varlıklara Verilişlerine Göre Adlar :
Özel Adlar : Bir tek varlığı gösteren bir tek varlığa verilmiş adlardır.
Örnek : Mustafa Kemal Atatürk Asya Türkiye Ankara Kızılay Merkür Akdeniz Türk Tarih Kurumu Türkçe vb.
Tür Adları (Cins İsimleri) : Aynı türden olan varlıkların tümünü birden gösteren adlardır. Vücut parçaları ve organ adları akrabalık dalları tüm hayvan ve bitki adları tüm araç ve gereç adları tür adlarını oluşturur.
Örnek : Gövde teyze yılan elma kalem süpürge vb.
Tür Adlarının Özellikleri : Bir tür adı genel anlamda kullanıldığında o türü oluşturan varlıkların tamamını anlatır. Örnek : Balık suda yaşar. Tüm balıkları gösterir.
Kitap en yakın arkadaştır. Tüm kitapları gösterir.
Bir tür adı bazen o türün yalnızca bir ya da birkaç bireyini göstermede kullanılır.
Örnek :
Kuş durmadan çırpınıyordu. Bir tek kuşu gösterir.
Kitap savaş yıllarını anlatıyor. Bir tek kitabı gösterir.
Varlıkların Sayılarına Göre Adlar :
Tekil Adlar : Biçimce çoğullanmamış “-lar -ler” eki almamış adlardır. Örnek :
Çiçek bardak toka çocuk vb.
Çoğul Adlar : Aynı türden olan birden çok varlığı gösteren adlar “-ler -lar” çoğul ekiyel çoğullanır. Örnek : insanlar evler halılar aylar geceler vb.
Topluluk Adları : Biçimce tekil oldukları halde anlamca çoğul olan adlardır. Örnek :
Orman ordu sürü bölük millet aile takım grup vb.
UYARI : Tür adları (ağaç çocuk insan) o türe ait olanları tek tek düşündürürken; topluluk adları (orman bölük kurul) o türe ait olanların tümünü bir grup olarak düşündürür.
Topluluk adları biçimce tekil adlardır. Ancak (-lar -ler) çoğul ekiyle çoğullanabilir. Örnek :
Ordular ilk hedefiniz Akdeniz’dir ileri …!
Toplumlar kendi kültürlerini kendileri yaratır.
Kimi tür adları mecaz-ı mürsel yoluyla topluluk adı olabilir. Örnek :
Bütün sınıf bu duruma üzüldü. (Sınıfın içindeki öğrenciler)
Meclis konuyu görüşüyor. (Meclisin içindeki Milletvekilleri)
Varlıkların Oluşlarına Göre Adlar :
Somut Adlar : Beş duyu organından en az biriyle algılanabilen varlık ve nesneleri gösteren adlardır. Örnek : Ses hava ışık koku su rüzgar vb.
Soyut Adlar : Beş duyudan hiçbiriyle algılanamayan adlardır. Örnek : cesaret düşünce sevinç umut özgürlük vb.
İş ve Eylem Gösteren Adlar : Eylem tabanlarından “-mek -me -iş” ekleriyle türeyen adlardır. Örnek : yürümek bakmak soruşturma bakış anlayış vb.
UYARI : Eylem adları bazı durumlarda sıfat olarak kullanılabilir. Örnek : yapma bebek takma diş
Bazı kullanımlarda eylem adları eylem anlamını yitirerek doğrudan ad olarak kullanılır. Örnek :
Değişik bir yemek yapmış annesi.
Şimdi bir dondurma olsa da yesek.
Ad Tamlamaları : En az iki adın aralarında anlam bağlantısı kurarak oluşturduğu bir nesnenin parçası olduğunu ya da bir nesnenin başka bir nesneyle tamamlandığını gösteren ad takımıdır. Ad tamlamalarında kullanılan tamamlayıcı öğeye tamlayan birinci nesnenin parçası durumunda olan ikinci öğeye ise tamlanan denir. Örnek :
Denizin sesi bir melodi gibi geliyordu kulağıma.
Kış ayları burada oldukça ılıman geçiyor.
Ona hediye olarak yün gömlek aldım.
Ad Tamlamasıyla İlgili Bilgiler :
► Ad tamlamalarında birinci sözcük tamlayan; ikinci sözcük tamlanan adını alır. Örnek :
Tamlayan Tamlanan
Çocuklar-ın ses-i
Küf koku-s-u
Ahşap ev
► Tamlayanın kişi zamiri (ben sen o biz siz onlar) olduğu tamlamalara “zamir tamlaması” da denir ve tamlama ekleri değişir. Örnek :
Tamlayan Tamlanan
Ben-im kitab-ım
Sen-in düşünce-n
Biz-im evi-miz
Siz-in fikri-niz
► Ünlüyle biten sözcüklere tamlayan eki getirildiğinde araya “n”; tamlanan eki getirildiğinde araya “s” kaynaştırma ünsüzü gelir. Örnek : elmanın yarısı
► Ad tamlamalarında asıl üzerinde durulan ve vurgulanan öğe tamlanandır. Sözgelimi; kapının kolu tamlamasında üzerinde durulan kavram koldur.
UYARI : “su ve ne” sözcüklerine “-ın -in -un -ün” tamlayan eki getirildiğinde araya “n” değil “y” kaynaştırma ünsüzü girer. Örnek : suyun hızı neyin sesi
Ad Tamlaması Türleri
Belirtili Ad Tamlaması : Hem tamlayan hem de tamlanan eki almış olan ad tamlamalarıdır. Örnek :
Tamlayan Eki Tamlanan Eki
-ın -in -un -ün -ı -i -u
Saat-in cam-ı
Su-y-un güc-ü
Felsefe-n-in sorunlar-ı
Belirtili Ad Tamlamasının Özellikleri :
► Tamlayanla tamlanan arasına başka sözcük ya da sözcük grupları girebilir.
Örnek : Çocuğun sabaha kadar süren ağlaması.
► Tamlayanla tamlananın yeri değişebilir.

Örnek :
Vurur deryalara ışığı adaların.
► Tamlayan ya da tamlanan birden çok kullanılabilir.
Örnek : Çocukluğumun acıları sevinçleri umutları.
Annemin babamın ve kardeşimin özlemi.
► Tamlayan ya da tamlanana bağlı bir sıfat kullanılabilir.
Örnek : Yeşil gömleğin düğmeleri.
Çocuğun sarı saçları.
► Kişi ve işaret zamirleri belirtili ad tamlamalarında yalnızca tamlayan sözcük olarak kullanılır. Örnek : Senin araban
Bunun cezası
► Ad eylemler (mastarlar) hem tamlayan hem de tamlanan olur. Örnek :
Okumanın yararları
Çocuğun yürüyüşü
► Kimi durumlarda tamlayan ekinin yerini “-den (-dan)” durum eki tutar. Örnek :
Çocuklardan birkaçı
Aşağıdakilerden hangisi
► Kimi durumlarda tamlayan ya da tamlanan sözcük düşer. Bu durumlarda ad tamlaması özelliği ortadan kalkar. Örnek :
Umutları suya düştü. Onun umutları
Ev onlarınmış. Onların eviymiş.
► Bir belirtili ad tamlaması bir başka adı niteleyecek şekilde kullanılırsa bir sıfat tamlamasının tamlayanı olur. Örnek : forumsonforumsonforumsonforumsonforumsonforumsonfo rumsonn gözü adam
Sıfat Ad
Gözümün bebeği oğlum
Sıfat Ad
Belirtisiz Ad Tamlaması : Tamlayan sözcüğün ek almadığı tamlamalardır. Tamlayan ek almadığı için belirsizlik ve genelleme anlamı taşır.
Örnek :
Tamlayan Eki Tamlanan Eki
¾ -ı -i -u
Fındık kurt-u
Akrep yuva-s-ı
Fizik güc-ü
Belirtisiz Ad Tamlamasının Özellikleri :
► Tamlayan tamlananın niteliğini gösterir. Örnek: Anne sevgisi kan kırmızısı
► Tamlayan tamlananın ne ile ilgili olduğunu gösterir.
Örnek : Sel felaketi uçak bileti
► Tamlayan tamlananın neden yapıldığını gösterir.

Örnek :
Portakal suyu tütün kolonyası
► Tamlayan tamlananın neye benzediğini gösterir.
Örnek :Parmak üzümü sigara böreği
► Tamlayan tamlananın nedenini bildirir.
Örnek : Matematik korkusu sınav stresi
► Bir şeyin yapıldığını ya da bulunduğu yeri gösterir.
Örnek : Kıyı lokantası uzay istasyonu
► Tamlayan tamlananın yapıldığı aracı belirtir.
Örnek : Söz sanatı makine örgüsü
► Tamlayan tamlananın ortaya çıktığı yeri belirtir.
Örnek : Amaysa elması Maraş dondurması
► Kişi adları tamlayan olduğunda o kişilere ilişkin yapıt buluş gibi kavramları belirtir.

Örnek :
Naima tarihi Newton Kanunu
Takısız Ad Tamlaması : Hem tamlayanın hem de tamlananın takı almadığı bir ad tamlamasıdır.
Örnek : Tamlayan Tamlanan
Yün ceket
Taş duvar
Cam kavanoz
Altın bilezik
Takısız Ad Tamlamasının Özellikleri :
► Takısız ad tamlamasının kuruluşunda en önemli özellik birinci adın ikincisinin neyden yapıldığını göstermesidir. Örnek : Gümüş kolye kot pantolon deri mont…
► Birinci ad mecaz anlamda kullanılıp mecazlı bir biçimde ikincinin neye benzediğini gösteriyorsa yine takısız ad tamlaması oluşur.
Örnek : Selvi boy tunç bilek taş kafa
► Takısız ad tamlamalarında tamlayana “-den / -dan” eki gelebilir.

Örnek :
Tahtadan köprü yünden yorgan…
Zincirleme Ad Tamlaması : İki ya da daha çok ad tamlamasının iç içe kullanıldığı bri tamlama çeşididir. Zincirleme ad tamlamasında tamlayan ya da tamlanan kendi içinde bir ad tamlaması oluşturur. Sözgelimi tamlayan bir ad tamlaması olabilir. Örnek :
A k ş a m s a a t l e r i n i n s e r i n l i ğ i.

Belirtisiz Ad Tamlaması Belirtili Ad Tamlaması
Tamlanan bir ad tamlaması biçiminde olabilir. Örnek :
Ç o c u ğ u n d e r i ç a n t a s ı.
Takısız Ad Tamlaması
Belirtili Ad Tamlaması
Hem tamlayan hem de tamlanan ad tamlaması biçiminde olabilir : Örnek :
Belirtili Ad Tamlaması
İ s t a n b u l t i y a t r o l a r ı n ı n b u n a l ı m y ı l l a r ı.
Belirtisiz Ad Tamlaması Belirtisiz Ad Tamlaması
Karma Tamlama : Tamlayan ya da tamlananı niteleyen bir sıfat veya sıfat grubunun kullanıldığı bir tamlama türüdür.
Örnek :
Belirtili Ad Tamlaması
A d a m ı n i r i s a r ı ç a r p ı k d i ş l e r i.
Sıfat Grubu .
Tamlayan Tamlanan .
Karma Tamlama
Görevlerine Göre Adlar :
► Adlar yalın durumda kullanıldığında cümle içinde özne veya belirtisiz nesne görevinde bulunur. Örnek : Öğretmen başarılı öğrencilere hediye dağıttı.
Özne Belirtisiz Nesne
► Adlar belirtme durumuyla çekimlendiğinde belirtili nesne görevi yapar. Örnek :
Tabloları duvara astık.
Belirtili Nesne
► Yönelme bulunma ayrılma (-e de -den) durumunda olan adlar cümlede dolaylı tümleç görevi yapar. Örnek : Pencereden dışarıya bakıyor dışarıda olanları seyrediyordu.
Dol. Tümleç Dol. Tümleç Dol. Tümleç
► Ek-eylem (ek fiil) alan adlar yüklem görevinde bulunur. Örnek :
Beni soran Ayşe’ymiş.
Yüklem
Yapılarına Göre Adlar : Adlar yapıları yönünden üçe ayrılır :
Basit Adlar : Herhangi bir yapım eki almamış ya da başka bir sözcükle birleşerek yeni anlamda bileşik bir sözcük oluşturmamış adlardır. Örnek : taş balık sopa vb.
Türemiş Adlar : Eylem ya da ad köküne bir yapım eki getirilerek yeni bir anlam kazanan ve gövde durumuna geçen adlardır. Örnek : sor-gu ört-ü seç-enek vb.
Birleşik Adlar : Birden çok sözcüğün birleşerek yeni bir biçim ve anlam kazanması yoluyla oluşan adlardır. Örnek : bilgisayar külbastı aslanağzı vb.
Adların Diğer Özellikleri :
► Adlar anlamları yönünden şöyle incelenebilir :
a) Kesin anlamlı adlar : Anlamı bilimsel bir tanımla kesinleşen adlardır.
Örnek : üçgen sayı şiir vb.


b)
Adların bazıları kendi anlamını işlevini yansıtır. Örnek : tarak kazma süpürge vb.

c)
Adların bir bölümü sözcük anlamını düşündürmez.
Örnek : koltuk havlu elbise tencere vb.
► Adlar “-cik -ce -cek-cağız” gibi ekleri alır. Bu ekler eklendiği ada şu anlamı katar.
a) –cik eki getirildiği ada küçültme sevgi ve acıma anlamları katar. Örnek :
Soru kitapçıkları dağıtıldı. Küçültme anlamı
Kapıyı güler yüzlü ninecik açtı. Sevgi
Kedicik bütün gece dışarıda kalmış. Acıma

b)
“-ce” eki getirildiği ada görelik karşılaştırma abartma uygun ve yakışır olma anlamları katar. Örnek :
Gönlümce bir tatil yapamadım. Görelik
Akılca üstün biriydi. Karşılaştırma.
Yüzlerce sivrisinek beni ısırdı. Abartma.
Bize dostça davrandı. Uygun yakışır olma.
c) –“-cağız” ve “-cek” eki eklendiği ada acıma anlamı katar.
Örnek : adamcağız yavrucak

Alıntıdır…
__________________



Tüm bölümlerimize yetkili alımları başlamıştır başvurmak için aşşağıdaki linke tıklayınız


Yaso is offline   Reply With Quote

Sponsored Links
Reply

Bookmarks

Tags
, ağlar, isim, isimler, konu_anlatimi, ornekleri, sozcuk_turleri, tanimlari, tanımları, turkce, turk_dili, ve, İsimler, örnekleri


Currently Active Users Viewing This Thread: 1 (0 members and 1 guests)
 
Thread Tools
Display Modes

Posting Rules
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is On
Smilies are On
[IMG] code is On
HTML code is Off
Trackbacks are Off
Pingbacks are On
Refbacks are On

Forum Jump

Similar Threads
Thread Thread Starter Forum Replies Last Post
Webmasterlerin kullandıkları programlama dilleri ve tanımları Yaso Webmaster Genel 0 01-30-2009 13:11
Peygamberimizin (s.a.v) Değiştirdiği Bazı İsimler Yaso Peygamberimiz-En Sevgili'ye 0 06-21-2008 16:27
Adlar уυѕυƒ Türkçe (Edebiyat) Testler 0 04-12-2008 15:07
Geometrik Yer Tanımları AzRaiL GeoMetri 0 01-31-2008 17:56
Çozuklarınıza Güzel İsimler Verin нüzüη İlahi 1 01-28-2008 22:57


All times are GMT +3. The time now is 22:34.


Powered by vBulletin® Version 3.8.3
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.

Website Statistics
Toplist
Sitemiz bir forum sitesi olduğu için kullanıcılar her türlü görüşlerini önceden onay olmadan anında siteye yazabilmektedir, bu yazılardan dolayı doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir, yine de sitemizde yasalara aykırı unsurlar bulursanız doganinternet@hotmail.com email adresine bildirebilirsiniz, şikayetiniz incelendikten sonra en kısa sürede gereken yapılacaktır.
Report Abuse, Harassment, Scamming, Hacking, Warez, Crack, Divx, Mp3 or any Illegal Activity to doganinternet@hotmail.com

DMCA.com