Forumson

İsimler (Adlar) tanımları ve örnekleri

Ödevler Katagorisinde ve Türk Dili ve Edebiyat Forumunda Bulunan İsimler (Adlar) tanımları ve örnekleri Konusunu Görüntülemektesiniz.->İsimler (Adlar) forumson.com - İsimler (Adlar) tanımları ve örnekleri AD : Varlıkların ve kavramların dilde var olan karşılığına, sözcük türü ...


Reklamı Kapat

Go Back   Forumson > Eğitim - Üniversiteler - Sınavlar > Ödevler > Türk Dili ve Edebiyat

Old 06-27-2009, 10:42   #1 (permalink)
Operator

Yasal UyarıArkadaşlar Lütfen Konulara Cevap Yazalım iyi veya Kötü Değerlendirelim Emeğe Saygı!
 
Yaso's Avatar
Bilgiler
Join Date: Jan 2008

Posts: 32.329
Konuları: 30849

Tesekkür: 3
481 Mesajina 1044 Tesekkür Aldi Üye No: 28
REP Gücü : 1000
REP Puanı : 27049
Yaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond reputeYaso has a reputation beyond repute
Seviye: 92 [♥ Bé-Yêu ♥♥ Bé-Yêu ♥♥ Bé-Yêu ♥♥ Bé-Yêu ♥♥ Bé-Yêu ♥]
Aktiflik: 3439 / 3439
Güç: 10776 / 46200
Deneyim: 70%
İletisim

Default İsimler (Adlar) tanımları ve örnekleri

 

İsimler (Adlar)
forumson.com - İsimler (Adlar) tanımları ve örnekleri

AD : Varlıkların ve kavramların dilde var olan karşılığına, sözcük türü yönünden ad denir
Anlamlarına Göre Adlar :
Varlıklara Verilişlerine Göre Adlar :
Özel Adlar : Bir tek varlığı gösteren, bir tek varlığa verilmiş adlardır
Örnek : Mustafa Kemal Atatürk, Asya, Türkiye, Ankara, Kızılay, Merkür, Akdeniz, Türk Tarih Kurumu, Türkçe vb
Tür Adları (Cins İsimleri) : Aynı türden olan varlıkların tümünü birden gösteren adlardır Vücut parçaları ve organ adları, akrabalık dalları, tüm hayvan ve bitki adları, tüm araç ve gereç adları tür adlarını oluşturur
Örnek : Gövde, teyze, yılan, elma, kalem, süpürge vb
Tür Adlarının Özellikleri : Bir tür adı, genel anlamda kullanıldığında, o türü oluşturan varlıkların tamamını anlatır Örnek : Balık suda yaşar Tüm balıkları gösterir
Kitap en yakın arkadaştır Tüm kitapları gösterir
Bir tür adı, bazen o türün yalnızca bir ya da birkaç bireyini göstermede kullanılır
Örnek :
Kuş durmadan çırpınıyordu Bir tek kuşu gösterir
Kitap, savaş yıllarını anlatıyor Bir tek kitabı gösterir
Varlıkların Sayılarına Göre Adlar :
Tekil Adlar : Biçimce çoğullanmamış, “-lar, -ler” eki almamış adlardır Örnek :
Çiçek, bardak, toka, çocuk vb
Çoğul Adlar : Aynı türden olan birden çok varlığı gösteren adlar, “-ler, -lar” çoğul ekiyel çoğullanır Örnek : insanlar, evler, halılar, aylar, geceler vb
Topluluk Adları : Biçimce tekil oldukları halde anlamca çoğul olan adlardır Örnek :
Orman, ordu, sürü, bölük, millet, aile, takım, grup vb
UYARI : Tür adları (ağaç, çocuk, insan) o türe ait olanları tek tek düşündürürken; topluluk adları (orman, bölük, kurul) o türe ait olanların tümünü bir grup olarak düşündürür
Topluluk adları biçimce tekil adlardır Ancak (-lar, -ler) çoğul ekiyle çoğullanabilir Örnek :
Ordular, ilk hedefiniz Akdeniz’dir, ileri …!
Toplumlar kendi kültürlerini kendileri yaratır
Kimi tür adları mecaz-ı mürsel yoluyla topluluk adı olabilir Örnek :
Bütün sınıf, bu duruma üzüldü (Sınıfın içindeki öğrenciler)
Meclis konuyu görüşüyor (Meclisin içindeki Milletvekilleri)
Varlıkların Oluşlarına Göre Adlar :
Somut Adlar : Beş duyu organından en az biriyle algılanabilen varlık ve nesneleri gösteren adlardır Örnek : Ses, hava, ışık, koku, su, rüzgar, vb
Soyut Adlar : Beş duyudan hiçbiriyle algılanamayan adlardır Örnek : cesaret, düşünce, sevinç, umut, özgürlük vb
İş ve Eylem Gösteren Adlar : Eylem tabanlarından “-mek, -me, -iş” ekleriyle türeyen adlardır Örnek : yürümek, bakmak, soruşturma, bakış, anlayış vb
UYARI : Eylem adları bazı durumlarda sıfat olarak kullanılabilir Örnek : yapma bebek, takma diş
Bazı kullanımlarda eylem adları, eylem anlamını yitirerek doğrudan ad olarak kullanılır Örnek :
Değişik bir yemek yapmış, annesi
Şimdi, bir dondurma olsa da yesek
Ad Tamlamaları : En az iki adın, aralarında anlam bağlantısı kurarak oluşturduğu, bir nesnenin parçası olduğunu ya da bir nesnenin başka bir nesneyle tamamlandığını gösteren ad takımıdır Ad tamlamalarında kullanılan tamamlayıcı öğeye tamlayan, birinci nesnenin parçası durumunda olan ikinci öğeye ise tamlanan denir Örnek :
Denizin sesi bir melodi gibi geliyordu kulağıma
Kış ayları burada oldukça ılıman geçiyor
Ona hediye olarak yün gömlek aldım
Ad Tamlamasıyla İlgili Bilgiler :
► Ad tamlamalarında birinci sözcük, tamlayan; ikinci sözcük tamlanan adını alır Örnek :
Tamlayan Tamlanan
Çocuklar-ın ses-i
Küf koku-s-u
Ahşap ev
► Tamlayanın kişi zamiri (ben, sen, o, biz, siz, onlar) olduğu tamlamalara “zamir tamlaması” da denir ve tamlama ekleri değişir Örnek :
Tamlayan Tamlanan
Ben-im kitab-ım
Sen-in düşünce-n
Biz-im evi-miz
Siz-in fikri-niz
► Ünlüyle biten sözcüklere tamlayan eki getirildiğinde araya “n”; tamlanan eki getirildiğinde araya “s” kaynaştırma ünsüzü gelir Örnek : elmanın yarısı
► Ad tamlamalarında, asıl üzerinde durulan ve vurgulanan öğe tamlanandır Sözgelimi; kapının kolu tamlamasında üzerinde durulan kavram koldur
UYARI : “su ve ne” sözcüklerine “-ın, -in, -un, -ün” tamlayan eki getirildiğinde araya “n” değil “y” kaynaştırma ünsüzü girer Örnek : suyun hızı neyin sesi
Ad Tamlaması Türleri
Belirtili Ad Tamlaması : Hem tamlayan hem de tamlanan eki almış olan ad tamlamalarıdır Örnek :
Tamlayan Eki Tamlanan Eki
-ın, -in, -un, -ün -ı, -i, -u, -ü
Saat-in cam-ı
Su-y-un güc-ü
Felsefe-n-in sorunlar-ı
Belirtili Ad Tamlamasının Özellikleri :
► Tamlayanla tamlanan arasına başka sözcük ya da sözcük grupları girebilir
Örnek : Çocuğun sabaha kadar süren ağlaması
► Tamlayanla tamlananın yeri değişebilir

Örnek :
Vurur, deryalara ışığı adaların
► Tamlayan ya da tamlanan birden çok kullanılabilir
Örnek : Çocukluğumun acıları, sevinçleri, umutları
Annemin, babamın ve kardeşimin özlemi
► Tamlayan ya da tamlanana bağlı bir sıfat kullanılabilir
Örnek : Yeşil gömleğin düğmeleri
Çocuğun sarı saçları
► Kişi ve işaret zamirleri belirtili ad tamlamalarında yalnızca tamlayan sözcük olarak kullanılır Örnek : Senin araban
Bunun cezası
► Ad eylemler (mastarlar) hem tamlayan hem de tamlanan olur Örnek :
Okumanın yararları
Çocuğun yürüyüşü
► Kimi durumlarda tamlayan ekinin yerini “-den, (-dan)” durum eki tutar Örnek :
Çocuklardan birkaçı
Aşağıdakilerden hangisi
► Kimi durumlarda tamlayan ya da tamlanan sözcük düşer Bu durumlarda ad tamlaması özelliği ortadan kalkar Örnek :
Umutları suya düştü Onun umutları
Ev, onlarınmış Onların eviymiş
► Bir belirtili ad tamlaması bir başka adı niteleyecek şekilde kullanılırsa, bir sıfat tamlamasının tamlayanı olur Örnek : forumsonforumsonforumsonforumsonforumsonforumsonfo rumsonn gözü adam
Sıfat Ad
Gözümün bebeği oğlum
Sıfat Ad
Belirtisiz Ad Tamlaması : Tamlayan sözcüğün ek almadığı tamlamalardır Tamlayan, ek almadığı için belirsizlik ve genelleme anlamı taşır
Örnek :
Tamlayan Eki Tamlanan Eki
¾ -ı, -i, -u, -ü
Fındık kurt-u
Akrep yuva-s-ı
Fizik güc-ü
Belirtisiz Ad Tamlamasının Özellikleri :
► Tamlayan, tamlananın niteliğini gösterir Örnek: Anne sevgisi, kan kırmızısı
► Tamlayan, tamlananın ne ile ilgili olduğunu gösterir
Örnek : Sel felaketi, uçak bileti
► Tamlayan, tamlananın neden yapıldığını gösterir

Örnek :
Portakal suyu, tütün kolonyası
► Tamlayan tamlananın neye benzediğini gösterir
Örnek :Parmak üzümü, sigara böreği
► Tamlayan, tamlananın nedenini bildirir
Örnek : Matematik korkusu, sınav stresi
► Bir şeyin yapıldığını ya da bulunduğu yeri gösterir
Örnek : Kıyı lokantası, uzay istasyonu
► Tamlayan tamlananın yapıldığı aracı belirtir
Örnek : Söz sanatı, makine örgüsü
► Tamlayan, tamlananın ortaya çıktığı yeri belirtir
Örnek : Amaysa elması, Maraş dondurması
► Kişi adları tamlayan olduğunda o kişilere ilişkin yapıt, buluş gibi kavramları belirtir

Örnek :
Naima tarihi, Newton Kanunu
Takısız Ad Tamlaması : Hem tamlayanın hem de tamlananın takı almadığı bir ad tamlamasıdır
Örnek : Tamlayan Tamlanan
Yün ceket
Taş duvar
Cam kavanoz
Altın bilezik
Takısız Ad Tamlamasının Özellikleri :
► Takısız ad tamlamasının kuruluşunda, en önemli özellik, birinci adın ikincisinin neyden yapıldığını göstermesidir Örnek : Gümüş kolye, kot pantolon, deri mont…
► Birinci ad, mecaz anlamda kullanılıp, mecazlı bir biçimde ikincinin neye benzediğini gösteriyorsa, yine takısız ad tamlaması oluşur
Örnek : Selvi boy, tunç bilek, taş kafa
► Takısız ad tamlamalarında tamlayana “-den / -dan” eki gelebilir

Örnek :
Tahtadan köprü, yünden yorgan…
Zincirleme Ad Tamlaması : İki ya da daha çok ad tamlamasının iç içe kullanıldığı bri tamlama çeşididir Zincirleme ad tamlamasında, tamlayan ya da tamlanan kendi içinde bir ad tamlaması oluşturur Sözgelimi tamlayan bir ad tamlaması olabilir Örnek :
A k ş a m s a a t l e r i n i n s e r i n l i ğ i

Belirtisiz Ad Tamlaması Belirtili Ad Tamlaması
Tamlanan bir ad tamlaması biçiminde olabilir Örnek :
Ç o c u ğ u n d e r i ç a n t a s ı
Takısız Ad Tamlaması
Belirtili Ad Tamlaması
Hem tamlayan hem de tamlanan ad tamlaması biçiminde olabilir : Örnek :
Belirtili Ad Tamlaması
İ s t a n b u l t i y a t r o l a r ı n ı n b u n a l ı m y ı l l a r ı
Belirtisiz Ad Tamlaması Belirtisiz Ad Tamlaması
Karma Tamlama : Tamlayan ya da tamlananı niteleyen bir sıfat veya sıfat grubunun kullanıldığı bir tamlama türüdür
Örnek :
Belirtili Ad Tamlaması
A d a m ı n i r i , s a r ı , ç a r p ı k d i ş l e r i
Sıfat Grubu
Tamlayan Tamlanan
Karma Tamlama
Görevlerine Göre Adlar :
► Adlar, yalın durumda kullanıldığında, cümle içinde özne veya belirtisiz nesne görevinde bulunur Örnek : Öğretmen başarılı öğrencilere hediye dağıttı
Özne Belirtisiz Nesne
► Adlar, belirtme durumuyla çekimlendiğinde belirtili nesne görevi yapar Örnek :
Tabloları duvara astık
Belirtili Nesne
► Yönelme, bulunma, ayrılma (-e, de, -den) durumunda olan adlar cümlede dolaylı tümleç görevi yapar Örnek : Pencereden dışarıya bakıyor, dışarıda olanları seyrediyordu
Dol Tümleç Dol Tümleç Dol Tümleç
► Ek-eylem (ek fiil) alan adlar, yüklem görevinde bulunur Örnek :
Beni soran Ayşe’ymiş
Yüklem
Yapılarına Göre Adlar : Adlar, yapıları yönünden üçe ayrılır :
Basit Adlar : Herhangi bir yapım eki almamış, ya da başka bir sözcükle birleşerek yeni anlamda bileşik bir sözcük oluşturmamış adlardır Örnek : taş, balık, sopa vb
Türemiş Adlar : Eylem ya da ad köküne bir yapım eki getirilerek yeni bir anlam kazanan ve gövde durumuna geçen adlardır Örnek : sor-gu, ört-ü, seç-enek vb
Birleşik Adlar : Birden çok sözcüğün birleşerek yeni bir biçim ve anlam kazanması yoluyla oluşan adlardır Örnek : bilgisayar, külbastı, aslanağzı vb
Adların Diğer Özellikleri :
► Adlar, anlamları yönünden şöyle incelenebilir :
a) Kesin anlamlı adlar : Anlamı bilimsel bir tanımla kesinleşen adlardır
Örnek : üçgen, sayı, şiir vb


b)
Adların bazıları kendi anlamını, işlevini yansıtır Örnek : tarak, kazma süpürge vb

c)
Adların bir bölümü, sözcük anlamını düşündürmez
Örnek : koltuk, havlu, elbise, tencere vb
► Adlar, “-cik, -ce, -cek,-cağız” gibi ekleri alır Bu ekler, eklendiği ada, şu anlamı katar
a) –cik eki getirildiği ada küçültme, sevgi ve acıma anlamları katar Örnek :
Soru kitapçıkları dağıtıldı Küçültme anlamı
Kapıyı güler yüzlü ninecik açtı Sevgi
Kedicik bütün gece dışarıda kalmış Acıma

b)
“-ce” eki getirildiği ada, görelik, karşılaştırma, abartma, uygun ve yakışır olma anlamları katar Örnek :
Gönlümce bir tatil yapamadım Görelik
Akılca üstün biriydi Karşılaştırma
Yüzlerce sivrisinek beni ısırdı Abartma
Bize dostça davrandı Uygun, yakışır olma
c) –“-cağız” ve “-cek” eki, eklendiği ada acıma anlamı katar
Örnek : adamcağız, yavrucak

Alıntıdır…
__________________



Tüm bölümlerimize yetkili alımları başlamıştır başvurmak için aşşağıdaki linke tıklayınız


Yaso is offline   Reply With Quote

Sponsored Links
Reply

Bookmarks

Tags
, ağlar, isim, isimler, konu_anlatimi, ornekleri, sozcuk_turleri, tanimlari, tanımları, turkce, turk_dili, ve, İsimler, örnekleri


Currently Active Users Viewing This Thread: 1 (0 members and 1 guests)
 
Thread Tools
Display Modes

Posting Rules
You may not post new threads
You may not post replies
You may not post attachments
You may not edit your posts

BB code is On
Smilies are On
[IMG] code is On
HTML code is Off
Trackbacks are Off
Pingbacks are On
Refbacks are On

Forum Jump

Similar Threads
Thread Thread Starter Forum Replies Last Post
Webmasterlerin kullandıkları programlama dilleri ve tanımları Yaso Webmaster Genel 0 01-30-2009 14:11
Peygamberimizin (s.a.v) Değiştirdiği Bazı İsimler Yaso Peygamberimiz-En Sevgili'ye 0 06-21-2008 17:27
Adlar уυѕυƒ Türkçe (Edebiyat) Testler 0 04-12-2008 16:07
Geometrik Yer Tanımları AzRaiL GeoMetri 0 01-31-2008 18:56
Çozuklarınıza Güzel İsimler Verin нüzüη İlahi 1 01-28-2008 23:57


All times are GMT +3. The time now is 09:07.


Powered by vBulletin® Version 3.8.4
Copyright ©2000 - 2014, Jelsoft Enterprises Ltd.

Website Statistics
Toplist
Sitemiz bir forum sitesi olduğu için kullanıcılar her türlü görüşlerini önceden onay olmadan anında siteye yazabilmektedir, bu yazılardan dolayı doğabilecek her türlü sorumluluk yazan kullanıcılara aittir, yine de sitemizde yasalara aykırı unsurlar bulursanız doganinternet@hotmail.com email adresine bildirebilirsiniz, şikayetiniz incelendikten sonra en kısa sürede gereken yapılacaktır.
Report Abuse, Harassment, Scamming, Hacking, Warez, Crack, Divx, Mp3 or any Illegal Activity to doganinternet@hotmail.com

DMCA.com